Rodzaj Anolis w terrarium – pielęgnacja, dieta i grupy ekologiczne
Anolisy od lat zyskują coraz większą popularność wśród hodowców i hobbystów, głównie z powodu niewielkich rozmiarów, pięknej kolorystyki i niesamowicie ciekawych zachowań, które można obserwować w terrariach. Równie istotne jest to, że dla większości średnich i małych gatunków anolisów bez większego problemu w warunkach domowych można zapewnić odpowiedniej wielkości terrarium. Jeżeli chcesz zacząć przygodę z jaszczurkami z rodzaju Anolis, mam dla Ciebie zestaw przydatnych informacji.
Występowanie
Jaszczurki z rodzaju Anolis zamieszkują obszar obu Ameryk. Jednak przeważającą liczbę gatunków tych gadów znajdziemy w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i na Wyspach Karaibskich.
Anolisy jako obiekt badań
Jaszczurki z rodzaju Anolis należą do rodziny Dactyloidae. Rodzaj Anolis liczy ponad 420 gatunków i wciąż opisywane są nowe. Tak ogromna liczba gatunków i ich różnorodność sprawiają, że od lat anolisy są przedmiotem badań. Naukowcy zajmują się analizą ich zachowań i adaptacji, a także zawiłymi ścieżkami ich ewolucji.
Dzięki badaniom nad anolisami coraz lepiej poznajemy mechanizmy kierujące ewolucją tych gatunków. Jesteśmy świadkami wyodrębniania się kolejnych gatunków i utrwalania zmian potrzebnych do przetrwania w zmieniającym się świecie. Bardzo wiele badań prowadzonych jest w obrębie tak zwanych gatunków wyspowych. W ich przypadku mamy do czynienia z sytuacjami analogicznymi do tych obserwowanych w innych izolowanych populacjach zwierząt, np. tych z Archipelagu Wysp Galapagos czy jezior Malawi i Tanganika.
Grupy ekologiczne anolisów
Wśród anolisów wykształciło się kilka grup ekologicznych zajmujących różne nisze ekologiczne. Dla nas jako hodowców ma to szczególne znaczenie, do czego jeszcze wrócę w dalszej części artykułu.
- Gatunki zamieszkujące korony drzew – w większości są to anolisy dużych gatunków, np. Anolis equestris czy Anolis garmani. Gatunki te bardzo często polują na duże owady oraz mniejsze gatunki anolisów, gekonów, innych jaszczurek, a nawet mniejsze ptaki.
- Gatunki zamieszkujące pnie mniejszych drzew – zwykle są to anolisy średniej wielkości, których dieta opiera się głównie na rozmaitych owadach. Przykładami mogą tu być Anolis marmoratus lub Anolis roquet.
- Gatunki zamieszkujące pnie dużych drzew – kolorem oraz budową ciała są przystosowane do życia na korze drzew. Ich dieta często uzupełniana jest dużymi ilościami wszędobylskich mrówek. Tu doskonałym przykładem jest Anolis distichus.
- Gatunki zamieszkujące większe krzewy – często wyposażone są w chwytny ogon, podobny do tego, który możemy obserwować u kameleonów. Przykładem gatunku z taką adaptacją jest Anolis valencienni.
- Gatunki zamieszkujące niskie krzewy, skały i stworzone przez człowieka budowle, np. ściany, ogrodzenia – tutaj dobrym przykładem jest dobrze znany Anolis sagrei.
- Gatunki zamieszkujące stanowiska typowo skaliste – np. Anolis bartschi.
- Gatunki ściśle związane ze środowiskiem wodnym – występujące w pobliżu cieków wodnych, jak np. Anolis vermiculatus.
- Gatunki zamieszkujące tereny porośnięte wysokimi trawami oraz mniejszymi krzewami – to tak zwane anolisy trawne, które w swojej kolorystyce często mają podłużne, naprzemienne jasne i ciemne pasy; np. Anolis olssoni.
To, do jakiej grupy ekologicznej należy gatunek, którego hodowlą chcesz się zająć, jest kluczową wskazówką do tego, jak zbudować odpowiednie dla niego terrarium.
Gatunki wyspowe anolisów – dobry wybór na początek
W domowych terrariach przeważają gatunki pochodzące z Wysp Karaibskich, Ameryki Środkowej i południa Ameryki Północnej. Wpływa na to kilka czynników. Po pierwsze, są łatwiej dostępne, a co za tym idzie – częściej goszczą w domowych terrariach. Dodatkowo hodowla gatunków wyspowych (tych jest zdecydowana większość) jest mniej skomplikowana w porównaniu z hodowlą anolisów z Ameryki Południowej. Wynika to głównie z dużej plastyczności gatunków wyspowych. Ich zdolności adaptacyjne bardzo pomagają w tolerancji błędów, jakie często popełniają mniej doświadczeni hodowcy.
Ta grupa anolisów w większości wypadków wymaga temperatury w okolicach 26-28°C i około 35-40°C na wyspach ciepła. Nocą temperatura powinna spadać do 18-22°C, dlatego w większości przypadków terrarium z anolisami nie dogrzewamy o tej porze w żaden sposób.
Wielkość terrarium dla anolisów
Przyjmuje się, że dla małych i średnich gatunków tych jaszczurek minimalny rozmiar terrarium dla pary to 40 cm x 40 cm x 60 cm wysokości. Natomiast w przypadku dużych anolisów wymiary minimalne terrarium to 60 cm x 60 cm x 90 cm wysokości. Oczywiście nie są to sztywne ramy, których należy się trzymać. Raczej należy traktować je jako wskazówkę. Wymiary planowanego zbiornika można modyfikować w granicach rozsądku w zależności od potrzeb. Natomiast bardzo istotna jest wysokość zbiornika i w przypadku nawet niewielkich gatunków nie powinna być ona niższa niż 50 cm.
Równie istotną kwestią jest odpowiednia wentylacja. Terrarium dla wszystkich gatunków anolisów powinno być wyposażone w dolną i górną wentylację. Wentylacja górna powinna być wykonana z przewiewnej siatki. Zapewni to swobodny przepływ powietrza. Ponadto umożliwi przenikanie do wnętrza terrarium promieniowania UVB z oświetlenia umieszczonego bezpośrednio nad siatką.
Należ stosować świetlówki emitujące w swoim widmie 5-6% promieniowania UVB. Dodatkowo w celu doświetlenia terrarium możesz wykorzystać promienniki LED. Osobiście stosuję punktowe promienniki LED o barwie zimnej białej (6000-6500 K). Moc oświetlenia LED-owego dobieram w taki sposób, aby pod promiennikami zapewniona była temperatura umożliwiająca wygrzanie się zwierząt do wspomnianej wcześniej wartości 35-40°C.
Gdzie postawić terrarium dla anolisów?
Istotną kwestią jest odpowiednie umiejscowienie zbiornika z anolisami. Należy pamiętać o tym, że nawet w przypadku gatunków zamieszkujących niższe krzewy większość czasu spędzają one na poziomie 1-5 m nad ziemią.
Anolisy bardzo mocno reagują na wszystko, co dzieje się w ich bezpośrednim otoczeniu, ale również na bodźce spoza terrarium. Dlatego odpowiednio wysokie umiejscowienie zbiornika sprawia, że zwierzęta czują się bezpieczniej. Ponadto ogranicza to w znacznym stopniu stres powodowany przez domowników.
Wystrój terrarium dla anolisów
Terrarium należy wyposażyć w tylną ściankę, która swoim wystrojem nawiąże do grupy ekologicznej, z której pochodzi interesujący Cię gatunek. Na przykład dla Anolis sagrei może to być imitacja skały, a dla Anolis distichus – kawałek kory dużego pnia drzewa.
Zanim zbudujesz zbiornik dla danego gatunku lub podgatunku anolisów, koniecznie dowiedz się, jak wygląda jego naturalny habitat. Bardzo często w obrębie jednego gatunku podgatunki zamieszkują zupełnie odmienne typy siedlisk. Jest to w pełni zrozumiałe, ponieważ to właśnie warunki środowiskowe często wymuszają wyodrębnianie się kolejnych form danego gatunku. Tak jest na przykład w przypadku Anolis roquet, ale o tym może innym razem.
W przypadku wszystkich gatunków anolisów najlepiej sprawdzają się terraria bioaktywne z dużą ilością żywych roślin. Żywe rośliny bardzo pomagają w utrzymaniu odpowiedniego mikroklimatu w terrarium oraz zapewniają odpowiednie schronienie dla samic i młodych anolisów. Tu masz ogromne pole do popisu. Pamiętaj jednak, aby aranżację terrarium, układ gałęzi oraz konarów zaplanować tak, żeby zwierzęta miały swobodny dostęp do oświetlenia UVB oraz do wysp ciepła. Jednak część terrarium powinna pozostać lekko zacieniona.
Terrarium powinno być zraszane przynajmniej raz dziennie. Uwaga! Wiele gatunków prawie wcale nie korzysta z wody w miskach! Mało tego, woda pozostawiona w miseczce może stanowić zagrożenie dla małych anolisów, które z czasem zaczynają się wylęgać w zbiorniku.
Co jedzą anolisy?
Dietę anolisów w większości przypadków stanowią rozmaite owady, takie jak np.: świerszcze, szarańcze, karaczany, mole woskowe, rybiki piekarnicze. Dodatkowo możesz im podawać owoce i papki owocowe, np. Tropical Gecko Cream.
Czym suplementować anolisy?
Bardzo istotna jest suplementacja witamin i minerałów. Pamiętaj, że w przypadku anolisów samice na ogół znoszą jajka przez większość roku. Bez adekwatnej suplementacji może być to dla nich dużym obciążeniem. Dlatego każdorazowo panieruję owady karmowe w preparacie wapniowym bez dodatku witaminy D3, np. Tropical Vigorept Mineral. W przypadku jaszczurek dziennych, którymi są anolisy, wystarczająca ilość witaminy D3 pochodzi z syntezy w wyniku ekspozycji na promieniowanie UVB, dlatego nie trzeba jej dodatkowo suplementować.
Raz w tygodniu stosuję suplementację preparatem witaminowym, również poprzez podawanie oprószonych nim owadów. Oczywiście owady karmowe przed podaniem zawsze karmię w odpowiedni urozmaicony sposób, tak aby dostarczyć moim podopiecznym jak największą ilość składników pokarmowych.
Podsumowując, hodowla anolisów to niezwykle pasjonujące zajęcie, a przy odrobinie nakładu pracy i po spełnieniu kilku niezbędnych dla tej grupy jaszczurek wymagań możemy cieszyć się hodowlą i obserwować te przepiękne zwierzęta. Anolisy na pewno wynagrodzą nam z nawiązką nasze starania swoimi popisami, a przy odrobinie cierpliwości na pewno doczekamy się maleńkich anolisków :).
Sławomir Mrożkiewicz
