Tropical Edu
akwarium roślinne

Dojrzewanie akwarium – jak założyć akwarium bez problemów?

Dojrzewanie akwarium to proces, który zachodzi w każdym nowym zbiorniku, a prawidłowe postępowanie na tym etapie pozwala uniknąć wielu poważnych problemów. Co więc robić gdy założysz swoje pierwsze akwarium? 

Zakładasz akwarium i co dalej?

Nowo założone akwarium ze świeżym podłożem, wypełnione wodą wodociągową, z nowiutkim filtrem wypełnionym czystymi wkładami filtracyjnymi nie jest odpowiednim miejsce do życia dla ryb. By stać się bezpiecznym dla nich domem w pierwszej kolejność musi zostać zasiedlone przez bakterie i inne mikroorganizmy. Dojrzewanie akwarium to okres, w którym zbiornik jest kolonizowany przez pożądane bakterie, w tym uważane za te najistotniejsze – bakterie nitryfikacyjne.   

Nitryfikacja (cykl azotowy w akwarium)

Brak rozwiniętej flory bakteryjnej w nowym akwarium sprawia, że wpuszczenie na tym etapie ryb do zbiornika, zwykle kończy się dla nich tragicznie. Dlaczego? Ryby jak każde organizmy wydalają. Do wody dostają się ich odchody i mocznik. W wyniku rozkładu prowadzonego przez bakterie, stają się one źródłem związków azotowych. W Akwarium pojawiają się jony amonowe (NH4+). Im woda jest bardziej zasadowa, tym więcej jonów amonowych (NH4+) przekształca się w bardzo toksyczny dla ryb amoniak (NH3). W dojrzałym akwarium, tych związków nie znajdziesz, gdyż bakterie nitryfikacyjne z grupy Nitrosomonas szybko rozłożą je do azotynów (NO2). Notabene również niezwykle toksycznych dla ryb. Ale znowu, w akwarium dojrzałym inna grupa bakterii nitryfikacyjnych przekształci je we względnie bezpieczne azotany (NO3). Niestety w nowym akwarium bakterii nitryfikacyjnych nie ma. Muszą dopiero zasiedlić filtr i podłoże. Dzieje się to powoli, gdyż bakterie te są dość „kapryśnie”. Potrzebują odpowiednich warunków i nie namnażają się zbyt szybko. Dlatego przyjmuje się, że dojrzewanie akwarium trwa ok. 4 tygodni.

Kiedy można wpuścić ryby do nowego akwarium?

Jest to jedno z najczęściej zadawanych pytań przez początkujących akwarystów. Wiele osób chciałoby kupić akwarium, zalać je wodą, podłączyć osprzęt i wpuścić ryby. Pamiętaj, nigdy tak nie rób. Takie postępowanie prowadzi do wielu problemów, a często również śmierci ryb.

W dojrzewającym akwarium nigdy nie powinno się umieszczać pełnej, zaplanowanej obsady ryb. Im więcej ryb w akwarium, tym więcej składników, z których powstają toksyczne związki azotowe.   

Jak już pisałam bakterie nitryfikacyjne rozwijają się w akwarium powoli. Dlatego w pierwszych tygodniach działania akwarium, jeżeli wpuścimy do niego ryby pojawią się wysokie stężenia jonów amonowych/amoniaku (NH4+/NH3) i azotynów (NO2), które jak już wiesz są toksyczne dla ryb. W rezultacie Twoi nowi podopieczni znajdą się w ogromnym niebezpieczeństwie. W dojrzewającym akwarium nigdy nie powinno się umieszczać pełnej, zaplanowanej obsady ryb. Gdyż to właśnie ryby są głównym źródłem związków azotowych. Im więcej ryb w akwarium, tym więcej składników, z których powstają toksyczne związki azotowe.   

Dojrzewanie akwarium z rybami i preparatem bakteryjnym

Po zalaniu akwarium i uruchomieniu wyposażenia technicznego warto zastosować preparaty uzdatniające wodę np. Antychlor + Esklarin z aloesem lub Supreme. Usuną one chlor i zwiążą metale ciężkie. Ponadto sprawią, że świeża woda będzie bardziej przyjazna dla przyszłych mieszkańców akwarium. Po upływie doby można wlać do akwarium preparat z bakteriami nitryfikacyjnymi lub mieszankę różnych szczepów bakterii, które ułatwią kolonizację akwarium przez bakterie nitryfikacyjne (Bacto Active). Po kolejnych 1-2 dniach można do zbiornika wpuścić pierwsze rybki (2-3 sztuki) z zaplanowanej obsady. Często na te pierwsze rybki „kolonizujące” zbiornik wybiera się gupiki, ze względu na ich dość dużą odporność i elastyczność co do parametrów wody. Jeżeli posiadasz testy akwarystyczne śledź zmiany stężenia azotynów (NO2) i jonów amonowych (NH4+) w trakcie dojrzewania akwarium. Bacznie też obserwuj zachowanie ryb. Nie zapomnij o robieniu niewielkich podmian wody (20 -25%). Nawet dwa razy w tygodniu. Po każdej podmianie uzdatniaj wodę, a preparat z bakteriami wlewaj dobę po podmianie i uzdatnieniu wody. Jeżeli ryby zachowują się normalnie, a testy nie wskazują na obecność amoniaku i azotynów, możesz wpuścić następną partię ryb. Pamiętaj, nie śpiesz się. Akwarystyka to hobby wymagające cierpliwości. Dowiedz się również o co chodzi z kwarantanną nowo nabytych ryb.

Dojrzewanie akwarium z preparatem bakteryjnym

W wielu starszych publikacjach znajdziesz informację, że dojrzewanie akwarium trwa ok. 4 tygodni i tyle należy odczekać, aby wpuścić ryby do nowego akwarium. Rzeczywiści bakterie nitryfikacyjne potrzebują mniej więcej tyle czasu do pojawienia się w nowym zbiorniku. Sęk w tym, że dla utrzymania równowagi biologicznej w zbiorniku potrzeba ich naprawdę duża. A jak już wiesz bakterie nitryfikacyjne do życia potrzebują energii, którą pozyskują ze związków azotu, których w nowym akwarium prawie nie ma. Jednak źródłem białka dla nich mogą być również rośliny. Posadzone w nowych zbiorniku, nim się zaaklimatyzuję, zwykle tracą liście. Generalnie zawsze coś obumrze, oderwie się i ostatecznie jeżeli nie będziesz specjalnie tych resztek usuwać, ulegnie rozkładowi. Dlatego więc oczekiwanie 4 tygodni na wpuszczenie ryb do akwarium obsadzonego roślinami i zasilanego preparatem bakteryjnym też nie jest złym rozwiązaniem. Jeżeli jednak po tym czasie wpuścisz pełną obsadę ryb monitoruj związki azotu w wodzie. Rób częste podmiany wody i stosuj preparaty bakteryjne. Ponieważ system może nie być jeszcze gotowy na takie obciążanie odchodami i mocznikiem.

Dojrzewanie akwarium z pomocą dojrzałego zbiornika

Inną metodą dającą dobre efekty jest zaszczepienie nowego akwarium bakteriami z dojrzałego akwarium. Jest jednak jeden warunek. Ryby, które w nim żyją muszą być zdrowe. Jak to się robi? Do zaszczepienia wykorzystuje się wodę otrzymaną po wypłukaniu wkładów filtracyjnych. Wlewasz ją po prostu do nowego zbiornika. Można też wcześniej w działającym zbiorniku zainstalować filtr, który w nim dojrzeje. Potem filtr podłączysz w nowym akwarium. Zakładam jednak, że jeżeli czytasz ten tekst, jesteś na etapie zakładania swojego pierwszego zbiornika i tej metody w tym momencie nie wykorzystasz.

Dojrzewanie akwarium z podłożem aktywnym

Szczególnie trudnym wariantem są zbiorniki, w których zostało zastosowane podłoże aktywne przeznaczone do uprawy roślin. Tego typu substraty po zalaniu wodą uwalniają do niej mikro- i makroelementy. W efekcie w akwarium dochodzi do masowego rozwoju glonów i pogorszenia jakości wody. Generalnie niedoświadczony akwarysta może w tym momencie stracić serce do akwarystyki. Dlatego tak ważne jest posadzenie już na samym początku możliwie dużej liczby roślin – w końcu po to zostało użyte podłoże aktywne. Nie koniecznie muszą to być od razu gatunki docelowe. Ponadto koniecznie należy zapewnić im odpowiednio intensywne oświetlenie i nawożenie CO2. Jednocześnie należy wykonywać regularne, codzienne duże podmiany wody (30-50%). Tego typu podłoża chętnie są stosowana w krewetkariach, w których niekoniecznie sadzi się dużo roślin. Tutaj w okresie dojrzewania akwarium można zalać zbiornik wodą z filtra RO, która pozwoli wypłukać nadmiar składników odżywczych. To już jednak temat na inny artykuł.  

dr inż. Aleksandra Kwaśniak-Płacheta

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *